De uitkomsten van het PISA onderzoek 2025, onder Nederlandse 15-jarigen, zijn bekend: de vaardigheden op het gebied van rekenen zijn min of meer stabiel, voor natuurwetenschappen ook (ondanks de ambities ook op dit vlak), maar zijn op het gebied van leesvaardigheid verder achteruitgegaan, van 33% naar 39% van de deelnemers dat onder het minimale niveau scoort.

De onderzoekers formuleren het zorgvuldig: “ Deze leerlingen kunnen door hun zwakke taal- en leesvaardigheid waarschijnlijk minder goed functioneren op school en in de maatschappij, en lopen het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten.”

Welke focus had de PISA-toets?
De lage scores betekenen niet automatisch dat leerlingen de basisvaardigheden taal onvoldoende beheersen – vaardigheden waarin de afgelopen jaren juist veel is geïnvesteerd. PISA toetst namelijk meer dan technisch en begrijpend lezen alleen.
Leerlingen krijgen complexere, realistische opdrachten waarbij ze informatie uit teksten in een bepaalde context moeten begrijpen, interpreteren en toepassen.

Brede aanpak met rijke teksten in alle lessen
De oplossing ligt volgens de FvOv in een brede aanpak. Door in alle vakken bewust aandacht te besteden aan taal én vakinhoud werken we aan betere leesvaardigheid en het begrijpen van complexe teksten. Dus niet simpelweg méér lessen Nederlands, maar aandacht voor leesvaardigheid met rijke teksten in alle lessen.

Lerende cultuur voor inzicht in complexiteit
Rijke teksten, een breed curriculum en samenwerking binnen het schoolteam zijn samen de basis tot verbetering. De expertise van de kwaliteitscoördinator, van de taalcoördinator en van de docent Nederlands, kan zeer van pas komen om in scholen tot een lerende cultuur te komen en veel beter te begrijpen hoe leerlingen een complexe, inhoudelijke tekst lezen, begrijpen en analyseren en daar vervolgens in alle lessen concreet op te kunnen sturen.